زبان ها آیکن زبان ها
لودر سایت
لودر سایت
نوامبر 17, 2020 نگاره منتسب به خاص حاجب(Yūsuf Balasaguni)
یوسف خاص حاجب کیست؟
نزديك نيم قرن پس ا…


نگاره منتسب به خاص حاجب(Yūsuf Balasaguni)
یوسف خاص حاجب کیست؟
نزديك نيم قرن پس از آن كه تركان بلاساغون(بلاساغون در نزدیکی بورانا) با ميل و رغبت دين اسلام را پذيرفتند،در همان شهر در سال 412 هـ. كودكي چشم به جهان گشود كه او را 
يوسف(Yūsuf Balasaguni) ناميدند.
یوسف علاوه بر زبان‌ تركي،زبان های عربي، سغدي و فارسي دري را آموخت. به تحصيل آثار عربي ابن سينا پرداخت. گفته شده است كه پيش وي تلمّذ نيز كرد. در عروض و بلاغت و كلام،‌ سرآمد دوران شد و همچون حجت الحق ابوعلي سينا به مقام‌هاي درباري عصر خود دست يافت.
مثنوي قوتادغوبيليگ را در سال 462 هـ . در پنجاه سالگي در كاشغر به پايان آورد و به خاقان تاوغاج بغراخان ابوعلي حسن فرزند سليمان ارسلان خان تقديم داشت. خاقان مسلمان ترك، اثر با ارزش فلسفي و اجتماعي او را پسنديد و به آن بها داد و وي را از مقام صدارت تا رتبه‌ي «خاص حاجب» ارتقاء داد. او قبل از سال 495 هـ . سال شكست خاقان به دست بوميان غير مسلمان، روي در نقاب خاك كشيد.
قوتادغوبيليگ (سعادت نامه) در 6645 بيت به وزن متقارب مقصور در شكل مثنوي سروده شده است.
اين مثنوي گرانقدر از نخستين آثار اسلامي به شمار مي‌رود و حاوي يك داستان بلند تمثيلي است. چهار شخصيت اصلي در آن اثر، نمادهاي عدالت، دولت، عقل و قناعت هستند. گون دوغدي، سمبل عدالت، آي دولدي نماد دولت، اؤغدولموش، ممثل عقل و اودغورموش نماينده‌ي قناعت هستند.
يوسف خاص حاجب، بدانگونه كه از قوتادغوبيليگ مستفاد مي‌شود با فلسفه‌ي يونان،‌ آثار متفكران عالم اسلام نظير الكندي، فارابي و ابن سينا آشنا بوده است. در كتاب خود، داستان‌هايي از حضرت موسي، حضرت عيسي و اسكندر ذوالقرنين مي‌آورد.در قوتادغوبيليگ، يوسف خاص حاجب، دانش بشري را به سه نوع تقسيم مي‌كند:
آويچغا سؤزو (= سخن شفاهي پيران و دانش سالخوردگان).
بيليگليك سؤزو (= آثار مكتوب انديشمندان).
شاعر سؤزو (= ادبيات منظوم).
#yenebizturkmen😍💪💪 #turkic_council

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *